Anoes

Ik leerde Anoes kennen in de trein. Nadat ze ophing van een heftig telefoongesprek met haar vader vroeg ik haar of het wel ging. “Ik weet niet waar de sleutel is” zei ze. De sleutel van de brievenbus van haar vader, die ze twee maanden geleden kwijtraakte en sindsdien niet meer kon vinden. Haar vader was een jaar geleden vertrokken en sindsdien had ze er alleen nog telefonisch contact mee. “Hij is bang dat ze inbreken” zei ze, “als ze erachter komen dat de post al zo lang niet is opgehaald.”

Voor het komende uur zaten we in een kleine koffiebar dichtbij het station. Kijkend naar haar ogen en neusbel begon ik aan mijn derde koffie.  We hadden afgesproken elkaar alleen voornamen te vertellen, om zo culturele clichés te ontwijken, al was het duidelijk dat ze uit het oosten van Europa kwam. Ze wiebelde met haar voet, een mager been waaraan een opvallend brede skate schoen zat. Een teken van comfort dacht ik. Rustig kwam er ongeveer elke vier seconden wat condens vrij als ze uitademde, bitterkoud comfort.

Ze had een kwartier machteloos met haar telefoon in haar handen gestaan, keer op keer herhalend dat ze het echt niet wist, en alles had geprobeerd. Ik probeerde me voor te stellen hoe het was, dat soort bittere liefde over de  telefoon, het afdwingen van zorgzaamheid, en betrapte mezelf erop dat ik dacht dat het waarschijnlijk iets van het oosten was. Ze kon geen traan laten om het gesprek, misschien alleen om het benauwende fenomeen van gewenning. Een titaan onder een laag van as.

“Somberheid is geen schande” zei ze, “het gaat om balans”, die conclusie had ik zelf ook al wel getrokken. “Er moet zelfs een dag geweest zijn dat Jezus het niet meer zag zitten.” Ik antwoordde dat ik begreep wat ze bedoelde, genuanceerd met dat ik niet in Jezus geloof. Ik vroeg of ze wist waarom we hier zaten, en ze keek op haar horloge. “Er heeft iemand zelfmoord gepleegd.” Het was niet alleen de oorzaak van ons contact, maar een soort van rode draad door ons korte samenzijn, begeleid door  muziek van Al Bowlly en Ray Noble, de soundtrack van oorlog.

Ze besloot om op te staan en mij blijkbaar te laten betalen. De situatie dwong af dat ik haar niets meer vroeg, en ze verdween de kou in. Stiekem moest ik er even om lachen. Nog een minuut kon ik volhouden dat ze aan het bijna kniehoge tafeltje zat en daarna besefte ik me dat het bijna nutteloos tijdverdrijf was geweest, de openbaring van vandaag.